Het geloof van Jezus (2)

De HSV spreekt in Galaten 2:16 onbekommerd over het geloof van Jezus. Helaas is de HSV niet consequent en lijkt ze terug te schrikken. Mijn papieren versie van de HSV heeft de uitdrukking geloof van Jezus Christus namelijk vaker dan de tekst die op dit moment online beschikbaar is. 

In Galaten 3:22 vertaalt mijn papieren HSV pistis Christou Iesou met geloof van Christus Jezus:

Maar de Schrift heeft alles onder de zonde opgesloten, opdat de belofte uit het geloof van Jezus Christus aan de gelovigen gegeven zou worden.

In de online versie is het echter geloof in Jezus Christus. In Romeinen 3:21-22 werd ook op papier voor deze vertaling gekozen:

Maar nu is zonder de wet gerechtigheid van God geopenbaard, waarvan door de wet en de profeten is getuigd: namelijk gerechtigheid van God door het geloof in Jezus Christus, tot allen en over allen die geloven, want er is geen onderscheid.

De uitdrukking is echter ook hier pistis Christou Iesou. Dus waarom niet zo vertaald:

Maar nu is zonder de wet gerechtigheid van God geopenbaard, waarvan door de wet en de profeten is getuigd: namelijk gerechtigheid van God door het geloof van Jezus Christus, tot allen en over allen die geloven, want er is geen onderscheid.

Deze vertaling zou concordant zijn (consequent vertaald) - volgens mij een belangrijk vertaalprincipe van de HSV. Ze is ook geen noviteit; de King James Version, zeg maar de Statenvertaling van de Engelstalige wereld, doet het al eeuwen zo.

Bovendien geeft deze vertaling een goede betekenis aan de tekst. God had Abraham uitgekozen om zijn volk te zijn en om tot zegen te zijn voor de volken (Genesis 12:1-3). Zijn nakomelingen waren bedoeld tot licht voor de volken. Maar Israël verwierp God. Ze werden geen licht voor de volken, ze werden net als de volken. Gods oplossing werd deel van het probleem. Vanwege hen werd Gods naam gelasterd (Romeinen 2:17-29). Doet hun ontrouw nu Gods trouw teniet (Romeinen 3:1-4)? Nee, want nu is er een Israëliet gevonden die trouw is aan Gods beloften. Een Israëliet die Gods licht laat zien aan de volken: Jezus. Door Jezus' trouw toont God zijn gerechtigheid - zijn trouw aan de beloften van het verbond.

Gods gerechtigheid uitleggen als Gods verbondstrouw roept wel een nieuwe serie vragen op, want met die uitleg belanden we in het gesprek rond de zogenaamde New Perspective on Paul. En de HSV zal zich wel niet in die discussie willen mengen. De uitleg hierboven vond ik echter in Tim Chester - The ordinary hero (pagina 28-29) en hij geeft in het volgende paper een gebalanceerde kritiek op de New Perspective on Paul. Dus kom op HSV-vertalers, wees niet bang.

Eten, bidden, beminnen

In Trouw een mooi artikel over eten, bidden en beminnen:

Ze lezen zowel de krant als de Bijbel, ze hebben een baan en een gezin en werken daarnaast voor illegalen, daklozen en bedelaars. Katholieke leken die behalve eten ook vriendschap en medemenselijkheid geven – Sant Egidio is een begrip in Italië.

Tegen half negen ’s avonds loopt de Basiliek van Santa Maria in Trastevere vol. Via het schilderachtige Piazza Sant Egidio in de Romeinse wijk komen dertigers, veertigers en vijftigers af op de vespermis; de dankzegging voor wat God die dag heeft gegeven. Het evangelie, een korte preek maar vooral het goddelijk mooie gezang zorgt voor volle banken.

Een groot deel van de kerkgangers is lid van de Sant Egidio-beweging – ze gaan naar de kerk, lezen de Bijbel en naast hun reguliere baan koken ze in de gaarkeuken, houden de administratie bij of geven Italiaans aan illegalen.

Klik hier om verder te lezen.

Met dank aan Daniel de Wolf.

Het geloof van Jezus

De HSV (ik bedoel HSV - de Herziene Statenvertaling) is af en toe spannender vertaald dan de NBV. Vergelijk de volgende twee teksten maar eens:

Galaten 2:15-15 in de NBV

15 Hoewel wij Joden van geboorte zijn en geen zondaars uit andere volken, 16 weten we dat niemand als rechtvaardige wordt aangenomen door de wet na te leven, maar door het geloof in Jezus Christus. Ook wij zijn tot geloof in Christus Jezus gekomen om daardoor, en niet door de wet, rechtvaardig te worden, want niemand wordt rechtvaardig door de wet na te leven.

En nu Galaten 2:15-16 in de HSV:

15 Wij, die van nature Joden zijn, en geen zondaars uit de heidenen, 16 weten dat een mens niet gerechtvaardigd wordt uit werken van de wet, maar door het geloof van Jezus Christus. En ook wij zijn in Christus Jezus gaan geloven, opdat wij gerechtvaardigd zouden worden uit het geloof van Christus en niet uit werken van de wet. Immers, uit werken van de wet wordt geen vlees gerechtvaardigd.

De HSV spreekt dus over het geloof van Jezus Christus. Lees je dat goed? Het geloof van Jezus? Geloofde Jezus? 

Het geloof van Christus Jezus is een vertaling die "technisch" mogelijk is. In het Grieks staat er immers pistis Christou Iesou. en niet pistis en Christooi Iesou. Die laatste uitdrukking vind je bijvoorbeeld in Gal 3:26. Pistis Christou Iesou vertalen als het geloof van Jezus Christus heeft de laatste jaren sterkere papieren heeft gekregen.  De vooraanstaande Pauluskenner Richard Hays maakte een sterke casus voor deze vertaling, die bijvoorbeeld ook door Tom Wright is overgenomen. Geloof staat hier niet voor geloofsovertuiging, laat staan dat geloof hier het tegenovergestelde van zeker weten betekent. Geloof staat voor trouw en gehoorzaamheid.

Opmerkelijk genoeg klinkt deze vertaling behoorlijk orthodox: door Jezus trouw en gehoorzaamheid worden wij gered. Zo orthodox, dat zelfs Lutherse theologen er mee uit de voeten kunnen. Ik vraag me dus af, waarom de online versie van de HSV op dit punt afwijkt van de versie die ik in druk heb. Online is immers de eerste "geloof van Jezus Christus" weer ouderwets "geloof in Jezus Christus" vertaald.

P.S. Voor Lutheranen is een uitleg van Galaten die in het verlengde van Luther ligt, de lakmoesproef van orthodoxie. Galaten vormt het centrum van de Lutherse uitleg van de bijbel. De centrale vraag bij elke bijbeluitleg is voor hen: blijft het sola gratia?

Ubuntu op de werkplek

Daniel Timmerman en Arnold Huijgen bloggen over alles wat de praktische kanten van het predikantswerk betreft. Ze beogen professionalisering van het predikantswerk. Daniel schreef inmiddels blogs over GTD en gmail.

Als het gaat om mijn automatisering, ben ik aanhanger van opensource - dus zo min mogelijk Microsoft en Apple - op mijn desktop draait Ubuntu. Stabiel(-er), snel(-ler) en voorzien van alles wat ik nodig heb. Met Ubuntu krijg je een hele bibliotheek aan gratis software beschikbaar, allemaal opensource, allemaal professionele kwaliteit. OpenOffice.Org als kantoorpakket (tekstverwerken, presentaties maken en rekenen), Thunderbird en Firefox zijn mijn toegang tot het web. Mijn GTD draai ik op ThinkingRock. Mindmaps maak ik in View Your Mind. Verder ook geen gezeur meer met virusscanners en voor bijna al je vragen kun je terecht op fora.

Wie niet helemaal computer analfabeet is en geen spelletjes doet op zijn pc, kan ik Ubuntu aanbevelen. Begin eventueel dual-boot. Dat heb ik ook gedaan. Al snel wilde ik niet meer terug - die eindeloze updates van MS, dat lange opstarten, pfff. 

Dit weekend ben ik weer een stapje losser van Microsoft. Dat is een wat technischer verhaal. Bibleworks draaide ik al in Wine, Libronix heb ik nu aan de praat in Virtualbox. Voor dat laatste heb ik wel een XP licentie voor 10 euro gekocht. Inmiddels draait mijn laatste MS toepassing ook gewoon op mijn Ubuntu desktop in XP-venstertjes.

"Boring as Hell" of "Preken alsof we vijanden hebben"

Als volgelingen van Jezus is het enorm belangrijk om te vieren. Maar dan wel goed vieren. In Preaching as though we had enemies legt pacifist Stanley Hauerwas uit wat hij daarmee bedoeld. Preken moeten niet boring as hell zijn. We moeten preken alsof we vijanden hebben


Hier eerst drie quotes.Lees in ieder geval de tweede. Onderaan deze blog een link naar het hele artikel.

Allereerst beschrijft Hauerwas onze situatie (het probleem):

The moral threat is not consumerism or materialism. Such characterizations of the enemy we face as Christians are far too superficial and moralistic. The problem is not just that we have become consumers of our own lives, but that we can conceive of no alternative narrative since we lack any practices that could make such a narrative intelligible. Put differently, the object of modernity was to produce people who believe they should have no story except the story they choose when they have no story. Such a story is called the story of freedom and is assumed to be irreversibly institutionalized economically as market capitalism and politically as democracy. That story and the institutions that embody it is the enemy we must attack through Christian preaching.

I am aware that such a suggestion can only be met with disbelief. You may well think I cannot be serious. Normal nihilism is so wonderfully tolerant. Surely you are not against tolerance? How can anyone be against freedom? Let me assure you I am serious, I am against tolerance, I do not believe the story of freedom is a true or good story. I do not believe it is a good story because it is so clearly a lie. The lie is exposed by simply asking, "Who told you the story that you should have no story except the story you choose when you have no story?" Why should you let that story determine your life? Simply put, the story of freedom has now become our fate.

En dan wat de kerk volgens Hauerwas in antwoord hier op heeft gedaan:

God has entrusted us, His Church, with the best story in the world. With great ingenuity we have managed, with the aid of much theory, to make that story boring as hell.

Dit is dus de uitdaging:

... hopefully God is inviting us again to engage the enemy through the godly weapons of preaching and sacrament. I pray that we will have the courage and humility to fight the enemy in Walter Rauschenbusch's wonderful words, with "no sword but the truth." According to Rauschenbusch, "such truth reveals lies and their true nature, as when Satan was touched by the spear of Ithuriel. It makes injustice quail on its throne, chafe, sneer, abuse, hurl its spear, tender its goal, and finally offer to serve as truth's vassal. But the truth that can do such things is not an old woman wrapped in the spangled robes of earthly authority, bedizened with golden ornaments, the marks of honor given by injustice in turn for services rendered, and muttering dead formulas of the past. The truth that can serve God as the mightiest of his archangels is robed only in love, her weighty limbs unfettered by needless weight, calm-browed, her eyes terrible with beholding God." May our eyes and our preaching be just as terrible. Indeed, may we preach so truthfully that people will call us terrorists. If you preach that way you will never again have to worry about whether a sermon is "meaningful."

Link naar het hele artikel vind je hier. Klik je op de link, dan vind je John Pipers mening over dit essay.

God en elkaar liefhebben (9) - Samenvatting

In een serie blogs heb ik geprobeerd kort uit een te zetten, wat de opdracht voor Jezus volgelingen is. Kort samengevat: God en elkaar liefhebben door te vieren, te volgen en te vertellen.

Hier de blogs op een rijtje:

1. God, elkaar en de ander is een relatie teveel.
2. De ander liefhebben is God liefhebben (buiten naar binnen is boven naar beneden).
3. De verdeling boven, binnen, buiten leidt tot dichotomie.
4. God en elkaar liefhebben is onze opdracht en onze identiteit.
5. Vieren, volgen en vertellen werken onze opdracht uit.
6. Vieren doet ons beseffen dat we door Jezus deel uitmaken van Gods verhaal.
   
7. Volgen is leven volgens het script van Gods verhaal.
   
8. Vertellen is mensen vertellen wat en waarom met als doel hen uit te dagen om ook deel te worden van Gods huisgezin.
   

Hoe nu verder?


Alle delen kunnen concreter worden. Dat kan in de blog-o-sphere door ze te koppelen aan alles wat er al is. Wat is bijvoorbeeld de relatie tussen vieren, volgen en vertellen en die bekende trits belong, believe, behave? Een paar maanden geleden suggereerde Daniel me, dat hij verbanden zag. Ik zie wat betreft vieren verbanden met Tom Wright, Stanley Hauerwas en de biblical theology movement naar voren brengt. Vertellen ligt dicht bij wat ik bij Tim Chester, Tim Keller en de gospel-centered beweging lees.


De proof of the pudding zou voor mij de praktijk zijn. Is dit een leuk denkmodel voor mij, of zou je hier ook in de praktijk mee uit de voeten kunnen? Het is makkelijk om "God, elkaar en de ander" te bekritiseren, maar laat ik dit gezegd hebben: dat is proven technology. Dus de lakmoesproef: werkt dit in de praktijk?

God en elkaar liefhebben - door te vertellen (8)

Samen Jezus volgen betekent God en elkaar liefhebben. Deze ene opdracht doen we door te vieren, te volgen en te vertellen. Vandaag een toelichting op het laatste werkwoord van deze trits.


Vertellen is aan buitenstaanders vertellen wat en waarom met als doel hen uit te dagen om ook deel te worden van Gods huisgezin.


In volgorde. Vieren ontdekt en viert het verhaal. Volgen leeft en beleeft het verhaal. Vertellen geeft door en daagt uit. Zo is er dus een logische volgorde en cohesie tussen de drie gekozen woorden.

Vertellen is wat David Bosch in Transforming Mission omschrijft als evangeliseren:

Evangelism is the proclamation of salvation in Christ to those who do not believe in him, calling them to repentance and conversion, announcing forgiveness of sins, and inviting them to become living members of Christ's earthly community and to begin a life of service to others in the power of the Holy Spirit

Vandaar, dat ik eerst verkondigen als werkwoord had gekozen.

Ik gebruik nu het woord vertellen, omdat het wat alledaagser is. Maar ook, omdat het mij juist gaat om het alledaagse. Niet de massieve proclamatie op de markt, maar de uitleg en uitdaging bij de afwas. Chester en Timmis noemen dit ordinary life with gospel intentionality:

One of our catchphrases is “ordinary people living ordinary life with gospel intentionality.” It means doing the chores, having meals, watching sports, and so on with an intention to talk about Jesus, to pastor one another with the gospel, and to share that gospel with unbelievers. 

Hier een link met nog meer voorbeelden. Vertellen moet dus vooral het evangelie van alledag zijn, gekoppeld aan ons dagelijks bestaan vertelen wat dat met God en het goede nieuws van Jezus heeft te maken. Wat heeft ons eten met het evangelie te maken, wat ons werk wat onze relaties, wat onze tijdsbesteding.