Hoe krijg ik meer tijd om mijn leven met anderen te delen

In het veranderingsproces naar missional communities of huiskringen, komt zonder twijfel deze opmerking: "Ik heb het al druk. Ik heb weinig tijd." Vertel, dat dat het goed is om elkaars leven te delen, en dit is een van de reacties. Terecht, veel mensen hebben het druk, hebben volle agenda's. En je leven delen met anderen kost tijd, die dus niet over is.

Een van de dieperliggende oorzaken van deze reactie is volgens mij, dat "je leven delen" voor veel christenen - populair gezegd - een paradigmawisseling is. We zijn zo gewend aan activiteiten, we zijn zo geconditioneerd om individuele keuzes te maken, dat we niet meer kunnen zien, wat voor andere mensen en in andere culturen zo voor de hand ligt. Kerk staat in onze cultuur voor activiteiten met een eenduidig label. Dus kerkdienst, bijbelkring, evangelisatie-activiteit, Alpha-cursus, bidstond, kerkenraadsvergadering, enzovoorts. Dus wanneer we horen, dat het goed is om ons leven meer met elkaar te delen, denken we in een Pavlov-reactie, dat we aan dit rijtje weer nieuwe activiteiten moeten toevoegen. En daarvoor is geen tijd. En zo kan de vraag om je leven meer te delen, ervaren worden als een nieuw moeten. En dat roept alleen maar weerstand op.

Maar, echt helpen doet deze observatie in de praktijk niet. Hoe kunnen we in dat nieuwe paradigma stappen? Ik denk, door het beginnen te doen. Acting your way in new thinking.

Hier wat vertrekpunten, concrete eerste stappen die je kunt zetten, zonder je leven op de kop te moeten zetten:

• Eten doe je toch al, waarom doe je het niet samen? Dank God voor zijn zegen en lees een stukje uit de bijbel.
• Die voetbalwedstrijd uit de Champions League of die uitzending van The Voice of Holland bekeek je toch al, waarom kijk je niet samen? En, stap 2: waarom nodig je er geen vrienden bij uit die niet gelovig zijn?
• Die sportavond had je toch al, waarom doe je dat niet samen?
• Gebruik de fiets of ga lopen in plaats van de auto te gebruiken. Je komt vaak iemand tegen en een praatje is snel gemaakt.
• Zoek de publieke ruimte op. Vergader niet in achterafzaaltjes van je kerkgebouw, maar spreek af in een lunchroom, of in de eetruimte van de Hema. Ruim netjes op en wordt stamgast. Maak een praatje met de bediening.

Eerste observaties: dit zijn allemaal onderdelen van het gewone leven en activiteiten zonder het label kerk.

Wat hier boven staat, is deel van mijn eigen zoektocht. Ik ben dus niet gearriveerd. Ik zit samen met anderen halverwege de paradigmawisseling. Gisteren hadden we een avond voor nieuwe kringen, en natuurlijk kwam deze vraag naar boven. En het was bijzonder om na te praten met een goede vriend die zei: "Vorig jaar was ik op bezoek bij Steve Timmis in Sheffield. En ik had precies dezelfde vraag. Nu niet meer. Het is veranderd. Ik heb gewoon tijd, elke week en ook nog vaker om anderen te zien en mijn leven te delen."

P.S. leuk achtergrondmateriaal:

• Een business blog voor kleine ondernemers over acting your way into, maar dan vanuit een volledig andere vraagstelling.
• Een citaat: “People are much more likely to act their way into a new way of thinking, than think their way into a new way of acting.”
• Nog wat voorstellen van Tim Chester.

De belangrijke vraag van Hirsch en Ferguson en van mij en vele anderen blijft wel: So: how do I get my people to act their way into a new way of believing and behaving regarding the mission of Jesus? Wat zijn jouw suggesties?

Hirsch: It is communitas not community - danger is good for us

Alan Hirsch schrijft een belangrijk hoofdstuk in The Forgotten Ways: Communitas, not community. De natuurlijke habitat voor Gods volk is de crisissituatie. Denk aan de patriarchen, de Exodus, denk aan het begin van het koninkrijk onder Saul en David, maar ook de tijd van de ballingschap, denk aan de tijd van Jezus en de vroege kerk. Allemaal situaties waarin het leven van de gemeenschap uitgedaagd en zelfs bedreigd werd. Tijden zonder status-quo. Tijden waarin Gods volk zich door de Geest opnieuw moest uitvinden. Daarom vormt juist de middenklasse kerk een bedreiging voor de waarden van het evangelie, omdat ze zo gericht is op veiligheid en comfort, en die twee waarden albeheersend kunnen worden.

In dit clipje vat Alan communitas samen. Mis het dynamiet niet door je te laten misleiden door het onderkoelde toontje.

Samen volgelingen maken die samen volgelingen maken

Soms heb ik van die momenten, dat ik dingen doorkrijg, die ik eigenlijk allang weet. Dan valt het kwartje zeg maar. Pas gebeurde me dat ook weer. Wat? Als ik het opschrijf, is het een open deur. Maar goed, maar dit was mijn leermoment:

Jezus vraagt ons niet om volgelingen te maken, maar om samen volgelingen te maken die op hun beurt weer samen volgelingen maken.

Het doel is dus niet volgelingen, maar volgelingen die samen volgelingen maken. Niet kunnen maken, maar ook echt maken. Ik voeg ook het woord samen bewust toe, omdat ik er meer en meer van overtuigd raak dat het niet gaat om de individuele vaardigheid om dat soort volgelingen te maken, maar dat de Geest ons juist in een gemeenschap brengt en gaven schenkt om dat te doen. Dat samen is deel van het evangelie. Het middel is niet het individu, maar de gemeenschap. De bijbeltekst is natuurlijk Matteus 28 en Efeze 4.

Allemaal voor de hand liggend, maar toch... Ik had dit nu nodig op de plek waar ik werk. Het is bovendien een belangrijke herformulering van mijn persoonlijke missie, zoals ik die ooit voor mezelf had opgeschreven. Want daar had ik van mezelf gezegd: geroepen om te volgen en om volgelingen te maken. En hoe voor de hand liggend de herformulering ook mag zijn – geroepen om samen volgelingen maken die samen volgelingen kunnen maken... 

Hoeveel kerken leiden op tot dit soort volwassen christenen?

Hoeveel van de kerkelijke activiteiten is intentioneel gericht op dit doel en gebaseerd op dit middel?
 

Hirsch schrijft in The Forgotten Ways over de kerk in de eerste eeuwen en de kerk in China in de tweede helft van de twintigste eeuw:

they appear to the observer simply as disciple-making systems. But the rather funny thing is that they never appear to get beyond this - they never move beyond mere disciple making.

Dagblad de Pers: Apple-fans lijken op christenen

Apple-fans lijken op christenen kopt dagblad de Pers. Laat ik daar, als kleine profeet, nou net vorige week over gesproken hebben.

Apple verkoopt allang geen iPads meer, maar geluk en identiteit en doet dat door een verhaal te vertellen. En natuurlijk staat Apple daar niet alleen in. Dit is wat de marketing doet: betekenis verkopen aan mensen. Een van de punten die ook Alan Hirsch in The Forgotten Ways aanhaalt. Ik denk, dat we ons veel te weinig bewust zijn van de impact die marketing verhalen op ons hebben. Ze beloven ons geluk en geconditioneerd als Pavlov hondjes lopen we er op af. Maar op het moment dat we als die Pavlov hondjes beginnen te kwijlen, ontnemen diezelfde marketeers ons het geluk, door te wijzen op een nog groter (?) geluk. En zo levert het beloofde geluk ontevreden mensen op. En met identiteit gaat het nog dieper. De belofte naar identiteit mag uit marketing oogpunt nooit worden vervuld, want dat zou het einde van de verkoop betekenen.

De voortdurende uitdaging voor volgelingen van Jezus is dus om dat andere verhaal te vertellen. En dat is een concurrerend verhaal, dat op gespannen voet staat met de verhalen om ons heen. In de woorden van Hauerwas: Preaching as though we had enemies.

Eten, bidden, beminnen - Vier boeken (2)

In vier posts introduceer ik vier boeken waarin Eten, bidden en beminnen centraal staan. Graham Tomlin - Geestelijk Fit, Alan Hirsch - Forgotten Ways, Steve Timmis & Tim Chester - Total Church, Tom Wright - Virtue Reborn.

Deze vier auteurs bestrijken een groot deel van het theologische spectrum: Anglicaans, Reformed, Missional, Charismatisch. Ik zou er graag nog een titel uit Anabaptistische kring bij willen, Yoder, of iets van Hauerwas. Maar ik ben nog niet voldoende met deze schrijvers bekend.

Vandaag Hirsch - Forgotten Ways.

Hirsch is afkomstig uit Australië. The Shaping of Things to Come, dat hij eerder samen met Frost schreef is het boek dat de missional church in contrast met attractionele kerkmodellen op de kaart zette. In The Forgotten Ways vraagt Hirsch zich af, hoe het kan dat zowel de vroege kerk tot en met de derde eeuw A.D. als de Chinese kerk in de laatste jaren van de twintigste eeuw zo fenomenaal groeide. Alles wat in de Westerse context gegeven is, was of is daar immers anders:

• het ging om illegale religies, die op z'n best getolereerd en op z'n slechts vervolgd worden.
• ze hadden geen kerkgebouwen zoals wij die gewend zijn.
• ze hadden zelfs niet de Schriften zoals wij die kennen.
• ze hadden geen institutionele of professionele vorm van leiderschap die wij gewoonlijk met de kerk associeren.
• ze hadden geen laagdrempelige kerkdiensten, jongerengroepen, aanbiddingsleiders, seminaries, commentaren, etc.
• ze maakten het anderen zelfs moeilijk om deel te worden van de kerk.

Hoe kon de kerk toch groeien? Zijn antwoord:

They appear to the observer simply as disciple-making systems, but the rather funny thing is that they never appear to get beyond this.

Meer dan Tomlin is Hirsch een man van de praktijk. Hirsch is zo praktisch dat er zelfs een handboek is bij The Forgotten Ways. Chester schrijft hierover:

Handbooks which are published to follow-up (cash in on?) the success of books are in my experience almost always a disappointment. It seems as if the publisher has paid someone to think of some applications and questions that anyone could have thought of for themselves. The Forgotten Ways Handbook is a clear exception to this rule.

Minder dan Tomlin is hij in zijn waardering van de institutionele kerk. Sommigen zullen dat echter als een aanbeveling beschouwen. Anderen hebben ook wat kritiek als het gaat om het gebrek aan nadruk op het werk van Jezus (soteriologie). Tim Chester wijst daar bijvoorbeeld op, in zijn review van ReJesus. Toch is hij uiteindelijk positief over het werk van Frost en Hirsch.

Hirsch komt in zijn boek tot zes ingrediënten, zes Forgotten Ways:

1. The heart of it all: Jesus is Lord
2. Disciple making
3. Missional-incarnational impulse
4. Apostolic environment
5. Organic systems
6. Communitas not community

Waarom lezen? Hirsch is enorm aansprekend in zijn praktijkvoorbeelden en de verbindingen die hij legt met de hedendaagse cultuur. Bovendien is hij nooit theologisch naïef en verwerkt hij het denken van bijvoorbeeld Newbigin en Bosch nadrukkelijk in zijn werk.

Kerk als Gods gezin

Wat is kerk? Ik beloofde Jos Douma hierop vorige week mijn voorlopige antwoord te geven. Het is natuurlijk een te grote vraag voor een blog en zeker voor die van een kleine profeet. Misschien dat ik daarom aarzel met mijn antwoord. Ik ontdek kerk steeds meer als Gods gezin, zijn gemeenschap met Jezus als grondlegger, doel, voleinder, alles in allen. En dat alles in Gods grote verhaal van schepping tot herschepping met Jezus als climax.

Ik hoop, dat dit een aanvullend en geen polariserend antwoord is.

Ik ontdek, dat wie denkt vanuit gemeenschap begint bij zijn en niet bij doen, bij relatie en niet bij doelgerichtheid en activiteiten en programma's. Ik ontdek wanneer ik denk vanuit gemeenschap, ik denk vanuit team (ambt van alle gelovigen, APEST) en niet vanuit management.

Vandaag las ik een recensie van The Forgotten Ways van Hirsch. Deze vat goed samen wat ik bedoel. Ronald, toch maar een citaatje (uit de recensie):

Hirsch states "if you wish to grow a contemporary church following good church growth principles, there are several things you must do and constantly improve upon:

1. Expand the building for growth.

2. Ensure excellent preaching that relates to the life of the hearers.

3. Develop an inspiring worship service with an excellent band.

4. Make certain you have excellent parking facilities.

5. Ensure excellent programs for children and youth.

6. Develop a program of cell groups rooted in a Christianised model.

7. Make sure that next week is better than last week.

In contrast to the above, Hirsch discusses the nature of, or innate purpose of the church according to scriptures:

1. A covenanted community

2. Centered on Jesus Christ ("Jesus is Lord").

3. Worship, defined as offering our lives back to God through Jesus.

4. Discipleship, defined as following Jesus & becoming like him.

5. Mission, defined as extending the mission of God through the activities of the covenanted community.

En de relatie met management is meteen duidelijk. Veel van de management problematiek in de kerk wordt veroorzaakt door een kerkmodel, dat de organisatie en de markt vooronderstelt als vaste uitgangspunten waarop de kerk gebaseerd is.

Begin bij de kerk en denk daarna pas over de predikant

Hoe moet het verder met de kerk? Hoe moet het verder met de predikant? Twee discussies die rondwaren in kranten, bladen, boeken en op het Internet.

Jos Douma wijdde een aantal blogs aan de tweede discussie, met titels als de predikant: manager of mysticus (zie hier, hier en hier). Terecht wijst hij erop, dat predikanten ten onder gaan aan de hoeveelheid taken en taakjes en verwachtingen. De NGK hebben een heuse studie gewijd aan de toekomst van de predikant. Het rapport vind je hier . Zowel Jos als de opstellers van het NGK rapport willen de predikant terug naar zijn kerntaken – woordverkondiging en pastoraat. Het eerste door Jos benoemd als heraut, of ingewikkelder hermeneut of mystagoog.

Daniel de Wolf schreef over de eerste discussie, misschien wel geinspireerd door de verschijning van het boek De kerk is dood, leve de koning . Daniel is pessimistisch over de toekomst van de kerk. Hij ziet de kerk in kleine groepjes in de marge opereren. Maar, hij mengde zich ook in de discussie over de predikant.

Ik denk, dat beide gesprekken aan elkaar verwant zijn, maar dat het ene wel prioriteit verdient boven de andere. Onderliggend aan de vraag over de toekomst van de kerk ligt namelijk de vraag wat kerk is. En juist op dat terrein stellen missionals een verandering voor: van incarnationeel naar attractioneel attractioneel naar incarnationeel, van dualistische naar holistische spiritualiteit en van hiërarchisch naar apostolisch leiderschap (in de woorden van Frost en Hirsch). Ik denk, dat de aanhangers van een traditioneel kerkmodel in moeten gaan op bijvoorbeeld Frost en Hirsch, de opstellers van het rapport over de Mission-Shaped Church en de observaties van Webber. Waar deze auteurs over schrijven gebeurt, nu en ook in Nederland. We kunnen deze shift dus niet negeren.

Wie voor de toekomst uitgaat van een missional kerkmodel (ik gebruik het woord missional maar, het wordt vast mode om dat te doen), kan niet anders dan met andere antwoorden komen op de vraag naar de toekomst van de predikant, dan wie uitgaat van het traditionele gereformeerde kerkmodel. Daarom moet Daniel wel andere antwoorden geven dan Jos. En omdat de vraag naar wat het ambt is volgt op de vraag wat kerk is, denk ik, dat een gesprek daar moet beginnen. Ik denk daarom, dat hoezeer ik de inzet van Jos als de opstellers van het NGK rapport ook waardeer, ik denk dus, ze aan het verkeerde eind beginnen.