De andere sociale media van de kerk

Gisteren kwamen we bij elkaar. Bij een van ons thuis. We zien elkaar in ieder geval elke maandag. Een groep van inmiddels zo'n vijftien mensen. Tijdens het eten spraken we met elkaar over de dag ervoor. Via Stichting Present hadden we licht-dementerende ouderen en mensen met een verstandelijke beperking bezocht. Spelletjes gedaan, koffie gedronken, gekletst. We zijn trouwens niet alleen met onze groep geweest. We hadden nog een groepje mensen uitgenodigd. Mensen die we hebben leren kennen met onze maandelijkse open maaltijd. Inmiddels zijn dat goede bekenden. Natuurlijk kwam tijdens de maaltijd ook het weekend ervoor nog kort ter sprake. De groep was toen een weekendje weg geweest.

Social Media zijn al maanden een trending topic. Maar laten we ze vooral inzetten om die andere social media te versterken:

• Gastvrijheid - IRL anderen, vrienden en buitenstaanders, uitnodigen, samen eten, samen dingen ondernemen. Natuurlijk hoop je dat er af en toe een engel bij zit. Maar dat is niet de enige reden om hierop in te zetten.
• Goedgeefsheid - Gul zijn met onze tijd, ons geld. Onder ogen zien, wat er gebeurt in de levens van anderen.
• Gebed - samen bidden voor alles wat in ons leven en dat van anderen gebeurt. Samen God prijzen voor al het goede dat hij ons geeft.
• Gemeenschap/Gezin - het individualisme dat ons tot in het bot aantast aan de kaak durven stellen en misschien tegen ons gevoel in, gezelschap zoeken en daar deel van uitmaken. Dit is ook veel meer RL dan we misschien denken. Maar we zijn lichamelijke mensen.

Deze andere social media roepen minstens zoveel vragen op. Zijn minstens zo uitdagend. En zijn nog veel ingrijpender.

Waar we het gisteren nog meer over hadden? We hebben samen bijbel gelezen. En er over gepraat hoe we verder moeten. We groeien. En met vijftien mensen lopen we het risico vertrouwelijkheid en veiligheid wat kwijt te raken. Ook weten we uit ervaring dat toewijding in een kleinere groep makkelijker is te handhaven. We bevinden ons dus best in een spannende fase.

Social Media en kerk van maandag (drie uitgangspunten)

Ik zat relatief vroeg op Internet – bijna twintig jaar geleden, was er op tijd bij met bloggen en hyves. Ik doe mee met Linked-In. Maar waarom zou ik verder gaan met Facebook en Twitter? Ik had er voor mezelf geen helder antwoord op. Voordat ik het weet zou ik zomaar uren verdwaald kunnen zijn op Internet. Of dagen kwijt zijn met het produceren van filmpjes.

Social Media kunnen een kerk, gemeenschap van volgelingen van Jezus, helpen om de kloof tussen zondag en maandag overbruggen. Ze kunnen helpen om de gerichtheid op het evangelie van alledag (gewoon leven) te versterken. Maar wat is er nog meer nodig?

Wat kan een kerk met Social Media bereiken? Wie moeten ze voor ogen hebben?

Mij helpt het telkens weer om op waarden terug te grijpen. Naast de waarde gerichtheid op alledaags evangelie, werk ik werk ook vanuit de waarde gemeenschap/gezin. En die waarde staat onder meer hier voor: de lokale gemeenschap vertolkt het evangelie. Dat is een citaat van Lesslie Newbigin, dat me altijd helpt om de zaken duidelijk te krijgen. Ook in dit geval. Want als de lokale gemeenschap het evangelie vertolkt, dan volgen voor mij deze twee uitgangspunten:

• 1) Social Media zijn ook precies dat, communicatiemiddel, net als lucht, telefoon, schrift, email ook communicatiemiddelen zijn. En het is gewoon kiezen: wat is het beste communicatiemiddel op welk moment om welke mensen te bereiken? Je hebt waarschijnlijk alle kanalen nodig, maar op enig moment, kies je voor het meest geschikte kanaal. Ooit dacht men dat videoconferencing zakelijk vliegen zou vervangen. Niet dus. Het kwam er gewoon bij. En dat geldt waarschijnlijk voor alle communicatiemiddelen.
• 2) Social Media zijn communicatiemiddelen van (en voor) de lokale gemeenschap en haar sociale netwerk. Dat is de doelgroep. Dus geen filmpjes voor de hele wereld, maar voor mijn gemeenschap. Iedereen mag ze zien, maar de cirkel van invloed is de lokale gemeenschap. 
• 3) En met dat in het achterhoofd, ligt het dus ook voor de hand om voor onderhoudbaarheid te gaan. Middelen zo inzetten, dat je het vol kunt houden. Of anders verwoord: middelen zo inzetten, dat ze in je leven van alledag passen. Dus filmpjes, ja, als het kunt volhouden. Een Facebookpagina, ja, maar niet te fancy. Uiteindelijk is de lokale gemeenschap het uithangbord, niet je website.

Een kerk kan Social Media gebruiken om de communicatiemiddelen van die lokale gemeenschap uit te breiden. Een kerk kan dus de communicatie faciliteren en zo ook de onderlinge gemeenschap versterken. De gemeenschap richt zich dan in eerste instantie op zichzelf en haar eigen sociale netwerk.

Social Media en kerk op maandag

Goed, ik zit op Twitter. Waarom? Omdat ik vorige week een gesprek had wat me over de streep heeft gehaald. Ik ga dat gesprek hier niet herhalen, maar kan wel beschrijven hoe ik er nu in sta.

Gerichtheid op het evangelie van alledag is een van de waarden waaruit ik leef. Een waarde die onder meer bedoelt, dat zondag en maandag met elkaar verbonden zijn. Een kerkdienst is niet bedoeld om heiliger te zijn dan het werk op maandag, maar om het werk op maandag heiliger te maken. Jezus Heer is van alle dagen en dus ook van het alledaagse. In jargon: met deze waarde wil ik (naast andere dingen) het onderscheid overbruggen tussen heilig en profaan dat ons wordt opgedrongen (sacred-secular divide). Misschien kan ik deze waarde wel met twee andere woorden samenvatten: gewoon leven.

Social Media kunnen wellicht helpen om de brug te slaan. Bram van IFES suggereerde te tweeten "Zondag Daniël op bezoek in de kerkdienst. Wat zou je hem vragen?" Levert input voor een preek en aandacht door de week. Een ander stelde voor om naar aanleiding van prekenseries korte filmpjes te maken die je door de week nog eens kan bekijken. De filmpjes kunnen vragend of samenvattend zijn (hier twee voorbeelden die de lat nogal hoog leggen; de eerste vragend, de tweede stellend). Social Media zoals Facebook geven dan ook gelegenheid voor tweerichtingsverkeer. En dan is de cirkel rond, want wat op maandag besproken wordt, komt dan op zondag weer terug. Want alleen maar content pushen is wel erg 1.0.

Hoe zou jij Social Media inzetten om de kloof tussen zondag en maandag te overbruggen?

Morgen deel twee.